సముద్రంలో 2 లక్షల అణు బ్యారెళ్లు... లీకేజీ ప్రమాదంపై భారీ సర్వే!

ఈశాన్య అట్లాంటిక్ సముద్ర గర్భంలో దశాబ్దాల క్రితం పారేసిన 2 లక్షలకు పైగా రేడియోధార్మిక వ్యర్థాల బ్యారెళ్లను గుర్తించి, వాటి ప్రభావాన్ని అంచనా వేసేందుకు అంతర్జాతీయ శాస్త్రవేత్తల బృందం ఒక భారీ యాత్రను ప్రారంభించింది. అత్యాధునిక అటానమస్ అండర్‌వాటర్ వెహికల్స్ (ఏయూవీ) సాయంతో ఈ గాలింపు చర్యలు చేపట్టారు. సముద్ర గర్భంలో పర్యావరణానికి ఏమైనా ముప్పు పొంచి ఉందా అనే కోణంలో ఈ సర్వే కీలకం కానుంది.

1946 నుంచి 1990 మధ్యకాలంలో యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్, ఫ్రాన్స్, బెల్జియం, స్విట్జర్లాండ్ వంటి పలు యూరప్ దేశాలు అణు పరిశోధనలు, వైద్య రంగం, పరిశ్రమల నుంచి వెలువడిన అల్పస్థాయి రేడియోధార్మిక వ్యర్థాలను బ్యారెళ్లలో నింపి అంతర్జాతీయ జలాల్లో పారేశాయి. ఫ్రాన్స్ తీరానికి సుమారు 600 కిలోమీటర్ల దూరంలో 4,000 మీటర్ల (సుమారు 13,000 అడుగులు) లోతున వీటిని డంప్ చేశారు. అప్పట్లో సముద్ర గర్భంలో పారవేయడం సురక్షితమైన పద్ధతిగా భావించారు. అయితే, 1993లో లండన్ కన్వెన్షన్ ఒప్పందం కింద సముద్రంలో అణువ్యర్థాల పారబోతపై అంతర్జాతీయ నిషేధం విధించారు.

ప్రస్తుతం ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ సైంటిఫిక్ రీసెర్చ్ (సీఎన్ఆర్ఎస్) నేతృత్వంలో "న్యూక్లియర్ ఓషన్ డంప్ సైట్ సర్వే మానిటరింగ్ (NODSSUM)" ప్రాజెక్టును చేపట్టారు. ఇందులో భాగంగా 'యూలిక్స్' అనే అటానమస్ అండర్‌వాటర్ వాహనాన్ని రంగంలోకి దించారు. ఇది హై-రిజల్యూషన్ సోనార్ టెక్నాలజీతో సముద్ర గర్భాన్ని స్కాన్ చేస్తోంది. ఇప్పటికే ఒక జోన్‌లో 160 చదరపు కిలోమీటర్ల పరిధిలో వేలాది బ్యారెళ్లను గుర్తించారు. వీటిలో కొన్ని సముద్రపు మట్టిలో కూరుకుపోగా, మరికొన్నింటిపై సముద్ర జీవులు ఆవాసం ఏర్పరుచుకున్నాయి.

ఈ బ్యారెళ్ల జీవితకాలం 25 ఏళ్లుగా అంచనా వేయగా, అవి ఇప్పుడు ఆ కాలాన్ని ఎప్పుడో దాటిపోయాయి. దీంతో బ్యారెళ్లు తుప్పుపట్టి రేడియోధార్మిక పదార్థాలు లీక్ అవుతున్నాయా అనే ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. శాస్త్రవేత్తలు నీరు, మట్టి, జీవ నమూనాలను సేకరించి ప్రయోగశాలల్లో పరీక్షిస్తున్నారు. ప్రాథమిక అంచనాల్లో తక్షణ ప్రమాదం ఏదీ కనిపించనప్పటికీ, పూర్తిస్థాయి ఫలితాలు వస్తేనే అసలు విషయం తేలుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఈ సర్వే ఫలితాలు భవిష్యత్ వ్యర్థాల నిర్వహణ విధానాలకు మార్గనిర్దేశం చేయనున్నాయి.